تاریخچه سیستمعامل اندروید و بررسی نسخههای مختلف آن
اندروید یک سیستمعامل موبایلی مبتنی بر لینوکس است که ابتدا توسط شرکت Android Inc. توسعه یافت و سپس در سال ۲۰۰۵ توسط گوگل خریداری شد. اولین نسخه عمومی آن در سال ۲۰۰۸ منتشر شد و از آن زمان تاکنون، با تغییرات و بهبودهای زیادی همراه بوده است. در ادامه، تاریخچه نسخههای مختلف اندروید را بررسی میکنیم.
اندروید ۱,۰ و ۱.۱ (۲۰۰۸) – آغاز یک انقلاب
Android Level 2(1.1) | BASE_1_1 | Petit Four |
Android Level 1(1.0) | BASE | None |
اولین نسخه اندروید در سپتامبر ۲۰۰۸ معرفی شد و بر روی گوشی HTC Dream (T-Mobile G۱) عرضه شد. این نسخه دارای قابلیتهایی مانند:
- مرورگر وب
- پشتیبانی از Gmail و یوتیوب
- فروشگاه ابتدایی اپلیکیشنها (Android Market)
- تماس و پیامک
- مدیریت مخاطبین
اندروید ۱,۱ در فوریه ۲۰۰۹ منتشر شد و بهبودهای جزئی داشت.
اندروید ۱,۵ (Cupcake) – ۲۰۰۹
Android Level 3 (1.5) | CUPCAKE | Cupcake |
ویژگیهای جدید:
- پشتیبانی از صفحهکلید مجازی (On-screen Keyboard)
- ضبط و پخش ویدئو
- پشتیبانی از ویجتها
- چرخش خودکار صفحه
اندروید ۱,۶ (Donut) – ۲۰۰۹
Android Level 4 (1.6) | DONUT | Donut |
- پشتیبانی از صفحهنمایشهای با وضوح بیشتر
- بهبود جستجو در اندروید مارکت
- بهینهسازی برای شبکههای ۴G (در آینده)
اندروید ۲,۰ و ۲.۱ (Eclair) – ۲۰۰۹
Android Level 7(2.1) | ECLAIR_MR1 |
Android Level 6(2.0.1) | ECLAIR_0_1 |
Android Level 5(2.0) | ECLAIR |
- پشتیبانی از چندین اکانت گوگل
- پشتیبانی از بلوتوث ۲,۱
- قابلیت ناوبری گوگل مپ (Google Maps Navigation)
- بهبود صفحهنمایش لمسی
اندروید ۲,۲ (Froyo) – ۲۰۱۰
Android Level 8 (2.2) |
| Froyo |
- پشتیبانی از Adobe Flash
- قابلیت تبدیل گوشی به هاتاسپات وایفای
- بهبود عملکرد و سرعت
اندروید ۲,۳ (Gingerbread) – ۲۰۱۰
Android Level 10(2.3.3-2.7.7) | GINGERBREAD_MR1 |
Android Level 9(2.3.0-2.3.2) | GINGERBREAD |
- طراحی مجدد رابط کاربری
- پشتیبانی از NFC
- بهبود عملکرد باتری و مصرف رم
اندروید ۳,۰ و ۳.۲ (Honeycomb) – ۲۰۱۱
Android Level 13 (3.2) | HONEYCOMB_MR2 |
Android Level 12 (3.1) | HONEYCOMB_MR1 |
Android Level 11 (3.0) | HONEYCOMB |
- بهینهشده برای تبلتها
- نوار ناوبری مجازی
- پشتیبانی از چند هستهای
اندروید ۴,۰ (Ice Cream Sandwich) – ۲۰۱۱
Android Level 15 (4.0.3-4.0.4) | ICE_CREAM_SANDWICH_MR1 |
Android Level 14 (4.0.1-4.0.2) | ICE_CREAM_SANDWICH |
- رابط کاربری جدید (Holo UI)
- قفلگشایی با تشخیص چهره
- بهبود عملکرد چندوظیفهای (Multitasking)
اندروید ۴,۱ تا ۴.۳ (Jelly Bean) – ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۳
Android Level 18 (4.3) | JELLY_BEAN_MR2 |
Android Level 17 (4.2) | JELLY_BEAN_MR1 |
Android Level 16 (4.1) | JELLY_BEAN |
Google Play services v14.8.39+ (December 2018) drops support for API levels below 16. | |
- معرفی Google Now
- اعلانهای تعاملی
- بهینهسازی عملکرد سیستم
اندروید ۴,۴ (KitKat) – ۲۰۱۳
Android Level 13 (4.4W) | KITKAT_WATCH |
Android Level 19 (4.4) | KITKAT |
- طراحی مینیمالیستیتر
- پشتیبانی از گوشیهای دارای رم کمتر از ۵۱۲ مگابایت
- معرفی Google Now Launcher
اندروید ۵,۰ و ۵.۱ (Lollipop) – ۲۰۱۴
Android Level 22 (5.1) | LOLLIPOP_MR1 |
Android Level 21 (5.0) | LOLLIPOP, L |
- طراحی Material Design
- پشتیبانی از پردازندههای ۶۴ بیتی
- بهبود مدیریت اعلانها
اندروید ۷,۰ و ۷.۱ (Nougat) – ۲۰۱۶
Android Level 25(7.1) | N_MR1 |
Android Level 24(7.0) | N |
- پشتیبانی از Split-screen Mode (دو برنامه همزمان)
- قابلیت پاسخ مستقیم به پیامها در نوار اعلان
- پشتیبانی از Daydream VR
اندروید ۸,۰ و ۸.۱ (Oreo) – ۲۰۱۷
Android Level 27 (8.1) | O_MR1 |
Android Level 26 (8.0) | O |
- تصویر در تصویر (PIP)
- بهینهسازی سرعت بوت
- امنیت بیشتر با Google Play Protect
اندروید ۹,۰ (Pie) – ۲۰۱۸
Android Level 27 (9) | P | Pie |
- کنترلهای ژستی
- قابلیت Adaptive Battery برای بهینهسازی مصرف انرژی
- Dashboard برای کنترل زمان استفاده از گوشی
اندروید ۱۰ – ۲۰۱۹
Android 10 | Level 29 | Q | Quince Tart 2 |
- حالت تاریک (Dark Mode)
- ناوبری تمام ژستی (Gesture Navigation): حذف دکمههای کلاسیک ناوبری (Back – Home – Recent) به صورت اختیاری
- بهبود امنیت و حریم خصوصی
اندروید ۱۱ – ۲۰۲۰
Android 11 | Level 30 | R | Red Velvet Cake 2 |
- کنترلهای رسانهای جدید
- مجوزهای یکبار مصرف برای امنیت بیشتر
- بهبود عملکرد چتها و اعلانها
اندروید ۱۲ – ۲۰۲۱
Android 12 | Level 32 Android 12L | S_V2 |
Level 31 Android 12 | S |
- طراحی جدید Material You
- ویجتهای جدید
- حریم خصوصی و امنیت پیشرفتهتر
اندروید ۱۳ – ۲۰۲۲
Android 13 | Level 33 | TIRAMISU |
- بهینهسازی برای دستگاههای تاشو و بزرگتر
- تنظیمات سفارشیتر برای زبانهای مختلف
- امنیت و حریم خصوصی بهتر
اندروید ۱۴ – ۲۰۲۳
Android 14 | Level 34 | UPSIDE_DOWN_CAKE |
- شخصیسازی بیشتر در لاکاسکرین
- قابلیت Ultra HDR
- بهینهسازی مصرف انرژی
اندروید ۱۵ – ۲۰۲۴
Level 35 | VANILLA_ICE_CREAM | |
targetSdk must be 35+ for new apps and app updates as of August 31, 2025 | ||
- قابلیتهای هوش مصنوعی پیشرفتهتر
- بهبود تعاملات کاربری
- بهینهسازی مصرف باتری و پردازنده
اندروید 16
Android 16 | Level 36 | BAKLAVA |
1.🔔 Streamlined Notifications & Live Updates:
Auto-grouping: اعلانها بهصورت خودکار در گروهها مرتب میشوند تا از ازدحام جلوگیری شود.
Live Updates: اعلانهای زنده مانند وضعیت سفارش غذا، تاکسی یا بستهبندی را در زمان واقعی نمایش میدهد—از جمله در لاکاسکرین و نوار نوتیفیکیشن
2. 🖥️ Multitasking / Desktop Windowing
- امکان باز کردن چند پنجره، تغییر اندازه و چینش آنها، درست مانند روی کامپیوتر به ویژه برای تبلتها و نمایشگرهای بزرگ یا متصل شده
3.🛡️ Security & Privacy
- Advanced Protection Mode: محافظت پیشرفته در مقابل حملات، اپهای مخرب و تماسهای فیشینگ
- Identity Check و Trade-in Mode: احراز هویت اضافی و امکان پاکسازی امن گوشی قبل از فروش
4.♿ Accessibility
- پشتیبانی بهتر از LE Audio: قابلیت استفاده از میکروفون گوشی برای تماس و کنترل صدای محیطی هدفون
- قابلیت «Phone as mic input» و کنترل حجم صدای محیطی برای کمک شنوایی بهتر
5. 🎨 Material 3 Expressive
- معرفی زبان طراحی جدید با انیمیشنهای نرمتر، رنگهای پویا، افکت بلور و تعاملات لمسی جذابتر
6.🎥 Camera & Media
- پشتیبانی از Advanced Professional Video (APV codec): ضبط ویدیو حرفهای با کیفیت بالا.
- تصاویر Ultra HDR در فرمت HEIC برای جزئیات رنگی بیشتر
- تنظیم دستی دقیقتر دمای رنگ و تت برای فیلمبرداری حرفهای
7.Developer APIs & Performance
- Adaptive refresh rate برای تجربه نرمتر و مصرف کمتر باتری
- APIهای جدید haptic، مانیتورینگ CPU/GPU (Headroom), پروفایلینگ سیستم و APIهای گرافیکی بیشتر برای توسعهدهندگان
8. 🖼️ Enhanced Photo Picker & Vertical Text
- کادر انتخاب تصویر داخلی (embedded picker) با امکان جستجوی ابری.
- پشتیبانی رسمی از متن عمودی در زبانهایی مثل ژاپنی
9.🧬 Health & Privacy Sandbox
- پشتیبانی از Health Connect و مدیریت اطلاعات سلامت با فرمت FHIR.
- Privacy Sandbox برای افزایش حریم خصوصی با پردازش محلی و محدودسازی ردیابی تبلیغات
10. 🎧 Audio Sharing & Notification Cooldown
- امکان اشتراک همزمان صدا (via Bluetooth LE Audio / Auracast) به چند دستگاه
- ابزار محدودسازی اعلانهای متوالی برای جلوگیری از اختلال و اعلانهای ناخواسته
11.🐧 Linux Terminal
- اجرای محیط Debian مجازی با پشتیبانی از برنامههای لینوکسی حتی با رابط گرافیکی—بهصورت آزمایشی

